KUTLU FORUM

Bilgi ve Paylaşım Platformuna Hoş Geldiniz
 
AnasayfaKayıt OlGiriş yap

Paylaş | 
 

 Fitne olaylarında Tarafsız sahabeler

Önceki başlık Sonraki başlık Aşağa gitmek 
YazarMesaj
Limoni
Co-Admin
avatar

Mesaj Sayısı : 5022
Rep Gücü : 12580
Rep Puanı : 43
Kayıt tarihi : 27/05/09

MesajKonu: Fitne olaylarında Tarafsız sahabeler   C.tesi Haz. 15, 2013 4:28 am

İlk Dönem İslâm Tarihi Siyasî Çatışmalarının Dışında Kalmaya Çalışanlar: Tarafsızlar


  • İslâm Târihinde dinî-siyasî etkileri uzun süre devam eden Cemel, Sıffin ve Kerbelâ gibi iç siyasî çatışmalar yaşanmıştır. Başını Muhammed b. Mesleme, Üsâme b. Zeyd, Sa’d b. Ebî Vakkâs ve Abdullah b. Ömer gibi çok sayıda sahâbînin çektiği ve tarafsızlar olarak isimlendirilen mezkûr şahıslar ise, adı geçen çatışmalara katılmamışlardır.

  • İslâm Târihinde Hz. Osman’ın öldürülmesi, dönemin iç siyasî çekişmelerini başlatan önemli bir neden ve başlangıç olmuştur. Bu olay ve onu izleyen süreçte Müslümanlar siyasî olarak Ümeyyeoğulları taraftarları, Hz. Ali yandaşları ve tarafsızlar olmak üzere üç ana gruba ayrılmışlardır.

  • Tarafsızların kimlerden oluştuğu, ne zaman, nerede, niçin, nasıl ortaya çıktıkları ve nasıl isimlendirilecekleri konusu, gerek ilk dönem târihçileri ve gerekse çağdaş araştırmacılar arasında bir ihtilaf konusudur.

  • Târihçiler genel olarak şu isimleri tarafsızlık taraftarı olarak zikretmektedirler: Abdullah b. Ömer, Sa’d b. Ebî Vakkâs, Üsâme b. Zeyd, Muhammed b. Mesleme, Kudâme b. Maz’un, Ka’b b. Mâlik, Sa’d b. Mâlik, Zeyd b. Sâbit, Hassan b. Sâbit, Ebû Saîd el-Hudrî, en-Nu’mân b. Beşîr, Muhammed b. Ebî Bekr, Velîd b. Ukbe.

  • Tarafsızların Cemel Vak’ası karşısındaki tavırları, ismi zikredilen çatışmaya katılmamaları şeklinde olmuştur. Örneğin Muhammed b. Mesleme, Hz. Ali’nin Cemel’de kendisini destekleme isteğine ilişkin teklifini reddetmiştir.

  • Cemel’de olduğu gibi tarafsızlar Sıffin’de de tarafsızlıklarını muhafaza etmişlerdir. Sıffin’den hemen önce Muâviye, tarafsızların ileri gelenlerine Hz. Osman’ın intikamını almak için özel davet mektupları göndermiştir. Ancak tarafsızlardan Muhammed b. Mesleme, Sa’d b. Ebî Vakkâs ve Abdullah b. Ömer bu talebe olumsuz cevap vermişlerdir.

  • Sıffîn’in bir sonucu olan Tahkim’e tarafsızların katılıp katılmadıklarına ilişkin farklı rivâyetler mevcuttur. Örneğin İbnü'l-Esîr’deki bir rivâyete göre Sa’d Tahkim’e katılmış, diğer bir rivâyete göre ise katılmamıştır.

  • Kerbelâ sürecinde İbn Ömer’in Hz. Hüseyin’i isyandan vazgeçirmek için çok uğraştığı belirtilir. O, Hüseyin’e çok dikkatli olması gerektiğini belirtmiştir.

  • İslâm Târîhinin ilk döneminde vuku bulan iç siyasî çekişmelerden uzak duran ve bu pozisyonlarından dolayı kendilerine tarafsızlar denilen kişilerin “tarafsızlıklarının” içeriğine ilişkin doyurucu bir açıklama yapılmamıştır. Bu durum ise, tarafsızların bazen “tarafsızlığın rahatını yaşayanlar,” bazen de “çatışan iki tarafı da eşit gören ya da haklı ile haksızı bir tutanlar” şeklinde anlaşılmalarına neden olmuştur.

  • Tarafsızların tarafsızlıkları, çarpışan iki tarafı aynı derecede haklı görme ya da iktidar mücadelesi veren iki siyasî lideri de aynı derecede hilâfette hak sâhibi bulma anlamında değildi.

  • Tespitimize göre tarafsızların dâhilî çatışmalar karşısında tarafsız bir pozisyon almalarının birinci nedeni, bunlardan bazılarının genel anlamda siyasete ilgi duymamaları bir kısmının ise -belki de yaşanan hadiseler sebebiyle- toplumdan uzak bir hayat yaşamayı, siyasî çekişmelere karışmaya tercih etmeleriydi.

  • Tarafsızların ilgili duruşlarının ikinci nedeni, onların biat anlayışları idi. Örneğin Muhammed b. Mesleme, Üsâme, Sa’d b. Ebî Vakkâs ve Abdullah b. Ömer Hz. Ali’ye biat etmeleri için çağırıldıklarında hepsi şu ifadeyi kullanmışlardır: “Eğer tüm Müslümanlar biat ederlerse biz de sana biat ederiz.”

  • Tarafsızların söz konusu pozisyonlarının üçüncü nedeni, onların toplumun birlik-beraberliğine verdikleri önem ve Müslümanın Müslümanı öldürmesini dine aykırı bulmalarıydı.

  • Tarafsızlık taraftarlarının ilgili duruş tarzlarının dördüncü nedeni, onların siyasî iç çatışmaları dünyevî amaçlara dönük bir faaliyet olarak görmeleri idi.

  • Tarafsızların tarafsız davranmalarının beşinci nedeni ise onların hadis-din anlayışları idi. Tarafsızların çoğunun Hicâzlı olduğu ve orada ise genel olarak hadis kültürünün hakim olduğu düşünülürse, belki de bu durum daha iyi anlaşılacaktır.



Özkan, Mustafa, İlk Dönem İslâm Tarihi Siyasî Çatışmalarının Dışında Kalmaya Çalışanlar: Tarafsızlar, Dicle Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 2008, cilt: 10, sayı: 1, s. 59-88

http://www.ilyasucar.com/kitap/makalelerarticles/72-genel-islam-tarihi-makaleleri/380-2013-06-12-14-36-41.html
Sayfa başına dön Aşağa gitmek
 
Fitne olaylarında Tarafsız sahabeler
Önceki başlık Sonraki başlık Sayfa başına dön 
1 sayfadaki 1 sayfası
 Similar topics
-
» Dünya'nın En Korkunç Suçlusu

Bu forumun müsaadesi var:Bu forumdaki mesajlara cevap veremezsiniz
KUTLU FORUM :: İslami ilimler ve dini kültür :: DİNİ KONULAR -İLAHİYAT-
Buraya geçin: